Đề xuất 7 ngày của Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz đã bị Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ công khai vào sáng thứ Bảy 26/9/2026, khiến thị trường dầu mỏ mở cửa tuần mới với sắc xanh. Sáng 28/9 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent hợp đồng tháng 12 nhích lên quanh 98,4 USD/thùng, còn hợp đồng tháng 11 sắp đáo hạn vượt 106 USD/thùng. Cánh cửa đàm phán chưa đóng hẳn, nhưng khả năng Hormuz sớm thông thương trở lại đã lùi thêm một bước. Đồng thời, nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk ở miền Nam nước Nga phải dừng chạy sau đợt tập kích bằng thiết bị bay không người lái, bổ sung thêm một rủi ro cho nguồn cung dầu diesel.
Đề xuất 7 ngày của Iran gồm những gì?
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi công bố kế hoạch tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York hôm thứ Sáu 25/9, bên lề kỳ họp Đại hội đồng. Theo mô tả của hãng AP và Al Jazeera, đề xuất 7 ngày của Iran là một lộ trình có trình tự, bắt đầu tính từ thời điểm Washington chấp thuận. Ông Araghchi nói rõ đồng hồ bảy ngày chỉ khởi động khi Mỹ đồng ý với kế hoạch này.
Các bước chính được Tehran đưa ra như sau:
- Ngày 1 đến ngày 4 hoặc 5: Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, miễn trừ lệnh trừng phạt với hoạt động bán dầu của Iran, giải phóng các khoản tiền của Iran đang bị đóng băng.
- Song song: các bên tôn trọng lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực, bao gồm cả mặt trận Lebanon.
- Khoảng ngày thứ sáu: Iran mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền qua lại.
- Ngày thứ bảy: hai bên bắt đầu đàm phán về thỏa thuận cuối cùng, trong đó có hồ sơ hạt nhân.
Nói cách khác, Iran đòi Mỹ thực hiện gần như toàn bộ phần nhượng bộ về kinh tế trước, rồi mới trao lại quyền đi lại qua tuyến hàng hải mà trước chiến tranh vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt giao dịch trên thế giới. Đây là điểm mấu chốt khiến phía Mỹ không chấp nhận.
Vì sao đề xuất này được thị trường chú ý?
Kể từ khi chiến sự bùng phát ngày 28/2/2026, Hormuz gần như tê liệt, và mọi tín hiệu về khả năng mở lại đều tác động trực tiếp tới giá dầu. Đề xuất 7 ngày của Iran là lần đầu tiên Tehran đưa ra một mốc thời gian cụ thể, có thể đo đếm được, thay vì những tuyên bố chung chung. Tuy nhiên, bản ghi nhớ tương tự hồi tháng 6 với giai đoạn chuyển tiếp 60 ngày đã nhanh chóng đổ vỡ, nên niềm tin vào khả năng thực thi vẫn thấp.
Ông Trump bác bỏ, đàm phán có thể nối lại trong tuần
Sáng thứ Bảy 26/9, trả lời báo chí tại Nhà Trắng, ông Trump nói thẳng rằng ông bác bỏ thỏa thuận này. Theo lập luận của ông, Iran muốn mở eo biển ngay vì đang ở thế bất lợi, trong khi Mỹ đã kiểm soát được Hormuz và một lượng lớn dầu vẫn đang được đưa ra khỏi khu vực. Ông cũng nói rằng những điều kiện Iran đưa ra là thứ Washington có thể đã chấp nhận khoảng một năm trước, nhưng nay Tehran đã đòi hỏi quá mức. Dù vậy, ông Trump vẫn để ngỏ khả năng thương lượng và cho biết ông kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ nối lại trong tuần này.
Nhà Trắng mô tả các cuộc trao đổi với bên trung gian là tích cực và mang tính xây dựng. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết nếu có cơ hội trao đổi ý tưởng và thông điệp thì Mỹ sẵn sàng. Tuy vậy, truyền thông Mỹ dẫn nguồn thạo tin cho biết trong nội bộ, ông Trump hoài nghi Iran sẽ đáp ứng yêu cầu và coi khả năng nối lại không kích là cao, nhiều khả năng sau bầu cử giữa kỳ ngày 3/11/2026.
Iran tuyên bố không lùi bước
Phản hồi qua kênh Telegram, ông Araghchi khẳng định Iran sẽ không từ bỏ các điều kiện của mình và đang chờ câu trả lời chính thức từ các bên trung gian, chứ không dựa vào phát biểu công khai của ông Trump. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thì cho rằng Tehran không còn tin tưởng vào các cuộc đàm phán với Mỹ. Ả Rập Xê Út cũng bày tỏ hoài nghi về đề xuất này. Cùng lúc, Mỹ gia tăng sức ép kinh tế: đe dọa trừng phạt thứ cấp khiến UAE, Iraq và Oman hủy các chuyến bay của hãng hàng không Iran.
Giá dầu thế giới phản ứng thế nào?
Do thị trường đang ở trạng thái bù hoãn bán (backwardation) rất sâu, mỗi hợp đồng Brent có mức giá khác nhau đáng kể. Để tránh nhầm lẫn, bảng dưới đây ghi rõ từng hợp đồng theo dữ liệu hợp đồng tương lai trên sàn NYMEX do Yahoo Finance cung cấp:
| Hợp đồng (USD/thùng) | Chốt phiên 24/9 | Chốt phiên 25/9 | Sáng 28/9 (giờ VN) |
|---|---|---|---|
| Brent tháng 11/2026 (đáo hạn 30/9) | 106,60 | 104,32 | khoảng 106,2 |
| Brent tháng 12/2026 (hợp đồng chủ động) | 100,22 | 97,44 | khoảng 98,4 |
| Brent tháng 1/2027 | 96,42 | 94,11 | khoảng 94,7 |
| WTI tháng 11/2026 | 94,61 | 92,41 | khoảng 93,5 |
Ba điểm đáng chú ý từ bảng số liệu:
- Chênh lệch giữa các kỳ hạn rất lớn. Brent tháng 11 cao hơn tháng 12 gần 7 USD/thùng, và tháng 12 cao hơn tháng 1/2027 khoảng 3,3 USD. Điều này cho thấy người mua đang trả giá rất cao để có dầu giao ngay, tức nguồn cung trước mắt vẫn khan hiếm.
- Nhiều báo trong nước trích số khác nhau. Có nơi đưa Brent 104 đến 106 USD (hợp đồng tháng 11), có nơi ghi dưới 100 USD (hợp đồng tháng 12). Cả hai đều đúng, chỉ khác hợp đồng. Từ sau ngày 30/9, khi hợp đồng tháng 11 đáo hạn, con số “giá Brent” được trích dẫn sẽ tự động giảm vài USD dù thị trường không hề giảm.
- Chênh lệch Brent tháng 12 và WTI khoảng 5 USD, trong biên độ bình thường.
Theo tổng hợp của VietnamBiz, giá dầu tăng hơn 1% ngay đầu phiên thứ Hai, với nguyên nhân chính là việc đề xuất 7 ngày của Iran bị Mỹ từ chối. Dù vậy, Brent tháng 12 vẫn thấp hơn mức 99,29 USD của phiên 18/9, nghĩa là mặt bằng giá chưa vượt đỉnh gần đây, nhưng đà giảm đã bị chặn lại.
Nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk dừng hoạt động
Trong khi sự chú ý dồn vào Trung Đông, nguồn cung sản phẩm lọc dầu từ Nga cũng gặp thêm sự cố. Đêm 24 rạng sáng 25/9, khoảng 50 thiết bị bay không người lái của Ukraine đã tấn công khu vực Rostov, khiến nhà máy lọc dầu Novoshakhtinsk phải tạm dừng vận hành. Chính quyền địa phương cho biết không có thương vong nhưng nhà máy bị hư hại.
Novoshakhtinsk có công suất khoảng 5 triệu tấn dầu mỗi năm, tương đương khoảng 100.000 thùng/ngày. Đây là nhà máy lọc dầu duy nhất ở tỉnh Rostov và là một trong những nguồn cung nhiên liệu lớn nhất của miền Nam nước Nga. Trước đó, nhà máy đã bị tấn công hai lần vào ngày 21 và 25/8.
Một nhà máy 100.000 thùng/ngày không đủ làm lệch cán cân toàn cầu, nhưng cộng dồn chuỗi tấn công vào hạ tầng lọc dầu Nga từ tháng 8, rủi ro với thị trường dầu diesel là có thật. Diesel là nhiên liệu chính của vận tải hàng hóa, máy công trình và tàu thủy, nên đây là mặt hàng doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi sát nhất.
Đề xuất 7 ngày của Iran bị bác: tác động tới Việt Nam
Việt Nam nhập khẩu phần lớn nhu cầu xăng dầu thành phẩm và một phần dầu thô cho các nhà máy lọc dầu trong nước, nên giá bán lẻ trong nước bám khá sát giá sản phẩm trên thị trường Singapore. Việc đề xuất 7 ngày của Iran không được chấp nhận đặt ra hai điểm doanh nghiệp cần lưu ý.
Mặt bằng giá trong nước đang ở mức cao
Tại kỳ điều hành 15h00 ngày 24/9/2026, giá bán lẻ đã tăng mạnh, trong đó dầu diesel 0,05S đã vượt ngưỡng 30.000 đồng/lít ở Vùng I. Giá bán lẻ hiện hành của Thương nhân phân phối xăng dầu Hoàng Hà như sau:
| Mặt hàng | Vùng I (đồng/lít) | Vùng II (đồng/lít) | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| Xăng E10 RON 95 Mức 3 | 27.080 | 27.620 | tăng 1.450 |
| Xăng E5 RON 92 Mức 2 | 26.390 | 26.910 | tăng 1.260 |
| Dầu Điêzen 0,05S Mức 2 | 30.490 | 31.090 | tăng 550 |
| Dầu Điêzen 0,001S Mức 5 | 32.090 | 32.730 | tăng 450 |
| Dầu Mazut 180 0,5S (đồng/kg) | 27.470 | 28.010 | tăng 280 |
Doanh nghiệp có thể theo dõi bảng giá cập nhật sau mỗi kỳ điều hành tại trang bảng giá xăng dầu của Hoàng Hà.
Kỳ điều hành tới khó đoán chiều
Kỳ điều hành tiếp theo dự kiến rơi vào thứ Năm 1/10/2026. Giá dầu thô tuần qua biến động theo cả hai chiều: giảm mạnh đầu tuần, bật lên giữa tuần khi Yanbu bị tấn công, rồi lại lùi về cuối tuần. Kết quả còn phụ thuộc giá sản phẩm trên thị trường Singapore và việc sử dụng Quỹ bình ổn giá, nên chúng tôi không dự đoán chiều tăng hay giảm. Khi đàm phán Mỹ và Iran chưa có lời giải, giá nhiều khả năng còn dao động mạnh trong vài tuần tới.
Doanh nghiệp dùng xăng dầu nên làm gì lúc này?
Trong giai đoạn giá biến động mạnh và khó dự báo, doanh nghiệp nên ưu tiên quản trị rủi ro hơn là cố đoán đúng đáy hay đỉnh. Một số gợi ý thực tế:
- Chia nhỏ lượng nhập hàng. Thay vì dồn toàn bộ nhu cầu vào một thời điểm, nên chia thành nhiều đợt quanh các kỳ điều hành để bình quân giá vốn.
- Ký hợp đồng cung ứng với đầu mối ổn định. Khi nguồn cung khu vực căng thẳng, một nhà cung cấp có kho, có phương tiện và có hạn mức nguồn hàng rõ ràng giúp doanh nghiệp tránh rủi ro đứt hàng. Tham khảo dịch vụ bán buôn xăng dầu và vận tải xăng dầu đường bộ của Hoàng Hà.
- Tối ưu tiêu hao. Kiểm tra định mức nhiên liệu, bảo dưỡng đúng hạn và sắp xếp lộ trình hợp lý, đặc biệt khi giá diesel đã trên 30.000 đồng/lít.
Câu hỏi thường gặp
Đề xuất 7 ngày của Iran là gì?
Đây là lộ trình do Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi công bố ngày 25/9/2026 tại Liên Hợp Quốc. Theo đó, trong 4 đến 5 ngày đầu, Mỹ dỡ phong tỏa cảng, miễn trừ trừng phạt dầu mỏ và giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran; các bên ngừng bắn kể cả ở Lebanon; sau đó Iran mở lại eo biển Hormuz và đến ngày thứ bảy hai bên bắt đầu đàm phán thỏa thuận cuối cùng, gồm cả vấn đề hạt nhân.
Vì sao giá Brent trên các báo lại chênh nhau tới 7 USD?
Vì các báo trích các hợp đồng khác nhau. Hợp đồng Brent tháng 11/2026 sẽ đáo hạn ngày 30/9 và đang cao hơn hợp đồng tháng 12 gần 7 USD/thùng do thị trường khan hàng giao ngay. Hợp đồng tháng 12 là hợp đồng giao dịch chủ động nhất và phản ánh tốt hơn xu hướng thị trường trong các tuần tới.
Giá xăng dầu trong nước kỳ tới sẽ tăng hay giảm?
Hiện chưa thể khẳng định. Kỳ điều hành tiếp theo dự kiến vào ngày 1/10/2026, và kết quả phụ thuộc vào giá sản phẩm trên thị trường Singapore trong các phiên gần nhất cùng quyết định về Quỹ bình ổn giá của liên Bộ Công Thương và Tài chính. Doanh nghiệp nên theo dõi thông báo chính thức thay vì dựa vào dự báo.
Liên hệ Công ty TNHH Hoàng Hà
Với hơn 24 năm phân phối xăng dầu và vận tải đường bộ, đường thủy, Công ty TNHH Hoàng Hà sẵn sàng tư vấn phương án cung ứng ổn định cho doanh nghiệp tại Ninh Bình, Hải Phòng, Hòa Bình và các tỉnh lân cận. Liên hệ để nhận báo giá:
- Trụ sở Ninh Bình: 02293.854.826
- Văn phòng Hải Phòng: 0963.866.499
- Chi nhánh Hòa Bình: 0915.395.977
