Nhà máy lọc dầu Bờ Tây Hoa Kỳ tìm đến Malaysia: Dấu hiệu của một thị trường nhiên liệu đang căng thẳng
Ngày 17/08/2026
Một con tàu chở dầu đang lặng lẽ vượt Thái Bình Dương, nhưng hành trình của nó lại kể một câu chuyện lớn hơn nhiều về tình trạng nguồn cung nhiên liệu toàn cầu hiện nay.
Chuyến hàng hiếm hoi sau ba năm
Tàu chở dầu Solomon Sea rời nhà máy lọc dầu PRefChem tại Pengerang, Malaysia, mang theo hơn 540.000 thùng dầu nhiên liệu hàm lượng lưu huỳnh thấp (LSSR). Điểm đến: một nhà máy lọc dầu ở Bờ Tây Hoa Kỳ, dự kiến cập bến vào đầu tháng 9.
Theo dữ liệu vận chuyển mà Reuters theo dõi, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2023 nhà máy PRefChem — cơ sở công suất 300.000 thùng/ngày do Petronas, tập đoàn dầu khí quốc doanh Malaysia, vận hành — xuất dầu nhiên liệu sang thị trường Mỹ. Ba năm không có một chuyến hàng nào, rồi đột nhiên có một chuyến — điều đó tự nó đã là một tín hiệu đáng chú ý.
Vì sao Malaysia, mà không phải Mexico hay Venezuela?
Thông thường, các nhà máy lọc dầu Mỹ mua dầu nhiên liệu làm nguyên liệu đầu vào từ những nước láng giềng gần — chủ yếu là Mexico và Venezuela. Lý do đơn giản: gần hơn, chi phí vận chuyển thấp hơn, logistics thuận tiện hơn.
Vậy tại sao lần này nguyên liệu lại đến từ tận Đông Nam Á, cách nửa vòng Trái Đất?
Câu trả lời nằm ở hai chữ: chênh lệch giá. Khi thị trường nhiên liệu toàn cầu bị thắt chặt và biên lợi nhuận lọc dầu tăng vọt, khoảng cách địa lý không còn là rào cản quyết định nữa — miễn là con số kinh tế vẫn có lợi. Và rõ ràng, trong trường hợp này, nó có lợi đủ để một lô hàng vượt Thái Bình Dương trở nên hợp lý về mặt thương mại.
Nguyên nhân sâu xa: eo biển Hormuz bị đóng
Nguồn cơn của tình trạng thắt chặt này được cho là xuất phát từ việc đóng cửa eo biển Hormuz trong những tháng gần đây — một trong những tuyến hàng hải huyết mạch nhất thế giới đối với dòng chảy dầu mỏ. Khi một nút thắt cổ chai như vậy xuất hiện, tác động không chỉ dừng ở khu vực Trung Đông mà lan tỏa ra toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, kéo theo cả những thị trường tưởng chừng không liên quan như Bờ Tây nước Mỹ.
LSSR là gì, và vì sao các nhà máy lọc dầu “thèm” nó?
Dầu nhiên liệu LSSR (Low Sulphur Straight Run) là phần sản phẩm dư thừa chưa qua nứt hóa (uncracked) từ quá trình chưng cất dầu thô có hàm lượng lưu huỳnh thấp. Vì lưu huỳnh và tạp chất trong đó đều ở mức thấp, LSSR trở thành nguyên liệu đầu vào lý tưởng để:
- Tinh chế tiếp thành xăng hoặc dầu diesel
- Pha trộn thành nhiên liệu hàng hải hàm lượng lưu huỳnh thấp (loại nhiên liệu bắt buộc theo các quy định môi trường hàng hải quốc tế)
Nói cách khác, đây là loại “nguyên liệu sạch” mà các nhà máy lọc dầu luôn săn đón, đặc biệt khi nguồn cung truyền thống trở nên khan hiếm.
Bức tranh toàn cảnh: mùa hè của những kỷ lục
Chuyến hàng từ Malaysia không phải là hiện tượng đơn lẻ, mà là một mảnh ghép trong bức tranh lớn hơn:
- Các nhà máy lọc dầu Mỹ đã đẩy tỷ lệ sử dụng công suất lên mức tối đa trong mùa hè này để đáp ứng nhu cầu theo mùa.
- Xuất khẩu xăng và dầu diesel của Mỹ duy trì ở mức kỷ lục trong những tuần gần đây.
- Tồn kho nhiên liệu toàn cầu cạn kiệt, cộng với các nút thắt nguồn cung tại Trung Đông và Nga, đã đẩy nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu lên cao.
- Trong toàn bộ chuỗi giá trị dầu mỏ, chính các sản phẩm lọc dầu — dầu diesel, dầu khí (gasoil), nhiên liệu phản lực — đang chịu áp lực nguồn cung lớn nhất, đẩy biên lợi nhuận lọc dầu lên mức cao kỷ lục.
Điều này có ý nghĩa gì?
Khi một nhà máy lọc dầu ở Bờ Tây Hoa Kỳ chấp nhận nhập nguyên liệu từ Malaysia — xa hơn, phức tạp hơn về logistics so với nguồn truyền thống — đó là bằng chứng cụ thể cho thấy thị trường nhiên liệu toàn cầu đang trong trạng thái căng thẳng thực sự, không chỉ là những con số biến động trên bảng giá. Nó cho thấy dòng chảy thương mại năng lượng đang tự tái định tuyến để thích nghi với một điểm nghẽn địa chính trị ở một khu vực hoàn toàn khác trên bản đồ.
Nếu tình trạng thắt chặt tại eo biển Hormuz kéo dài, nhiều khả năng đây sẽ không phải là chuyến hàng cuối cùng loại này — và Đông Nam Á, với các trung tâm lọc dầu như Pengerang, có thể tìm thấy một vai trò mới trong bản đồ cung ứng năng lượng toàn cầu.
